ଏଆଇ ଓ ଭୂ-ସ୍ଥାନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିରେ ଆହୁରି ସଠିକ୍ ହେବ ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଚକ୍ରବାତ, ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତର ପାଣିପାଗ ଘଟଣାର ପୂର୍ବାନୁମାନକୁ ଅଧିକ ସଠିକ୍ ଓ ତ୍ୱରିତ କରିବା ପାଇଁ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI) ଓ ଭୂ-ସ୍ଥାନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ାଯାଉଛି। ପୃଥିବୀ ବିଜ୍ଞାନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏହାର ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ୩ଟି AI ଆଧାରିତ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପାଣିପାଗ ମଡେଲ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରିଛି।
ଏହି ମଡେଲ୍ଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ଗୁରୁତର ପାଣିପାଗ ଘଟଣାର ଆଗୁଆ ସୂଚନା ମିଳିବା ସହ ପୂର୍ବାନୁମାନର ସଠିକତା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ନିଜସ୍ୱ AI ଓ Machine Learning ଆଧାରିତ ଆପ୍ଲିକେସନ୍ ମଧ୍ୟ ବିକଶିତ କରିଛନ୍ତି। ଏଗୁଡ଼ିକ ମାଧ୍ୟମରେ ପାଣିପାଗ ସମ୍ପର୍କିତ ତଥ୍ୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ, ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ତାତ୍କାଳିକ ପୂର୍ବାନୁମାନକୁ ଅଧିକ ଦକ୍ଷ କରାଯାଉଛି।
ଓଡ଼ିଶା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ମିଳିବ ଲାଭ
ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (IMD) ପକ୍ଷରୁ ବିକଶିତ Multi-Hazard Early Warning Decision Support System (MHEW-DSS) ଏକ Web-GIS ଆଧାରିତ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ। ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ସମଗ୍ର ଦେଶରେ ଚକ୍ରବାତ, ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା, ଝଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିପଜ୍ଜନକ ପାଣିପାଗ ଘଟଣାର ନିରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ପୂର୍ବାନୁମାନ ପାଇଁ ଏହା ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି।
ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଭୂ-ସ୍ଥାନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ପାଣିପାଗ ତଥ୍ୟ, Numerical Weather Prediction Model ଓ ପ୍ରଭାବ ଆଧାରିତ ପୂର୍ବାନୁମାନକୁ ଏକାଠି କରାଯାଇଛି। ଫଳରେ ସରକାରୀ ଏଜେନ୍ସି, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ସଂସ୍ଥା, ସମୁଦାୟ ଓ ଶିଳ୍ପ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଅଞ୍ଚଳ ଭିତ୍ତିକ ପରାମର୍ଶ ଦେବା ସମ୍ଭବ ହେଉଛି।
ଓଡ଼ିଶାର ୫ ସଂସ୍ଥା ସହ ସହଯୋଗ
ପାଣିପାଗ, ଜଳବାୟୁ ଓ ସମୁଦ୍ର ବିଜ୍ଞାନ ସମ୍ପର୍କିତ ଗବେଷଣା ଏବଂ କ୍ଷମତା ବିକାଶ ପାଇଁ IMD ଓ ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଶିକ୍ଷା ଓ ଗବେଷଣା ସଂସ୍ଥା ମଧ୍ୟରେ ବୁଝାମଣା ହୋଇଛି। ଏଥିରେ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀ ଇନଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟ୍ ଅଫ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି, SOA Deemed University, ICAR-Central Institute of Freshwater Aquaculture, S.G. Foundation ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା କୃଷି ଓ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସାମିଲ ଅଛନ୍ତି।
‘ମିଶନ ମୌସମ’ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ
ଦେଶକୁ ଏକ ‘Weather-Ready ଓ Climate-Smart Nation’ ଭାବେ ଗଢ଼ିବା ଲକ୍ଷ୍ୟରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ‘ମିଶନ ମୌସମ’ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଛନ୍ତି। ଏହା ମାଧ୍ୟମରେ ପାଣିପାଗ ନିରୀକ୍ଷଣ, ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ, ଉଚ୍ଚ-ରେଜୋଲୁସନ୍ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଓ ଆଗୁଆ ସତର୍କ ସୂଚନା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରାଯାଉଛି।
ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟରେ ଏହି ଆଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଓ ନିରୀକ୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିସ୍ତାର କରାଯାଉଛି। ଏହା ଫଳରେ ଚକ୍ରବାତ ଓ ଅତ୍ୟଧିକ ବର୍ଷା ଭଳି ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତି ନେବା ସହ ଜନଜୀବନ, କୃଷି, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ କ୍ଷତି କମାଇବାରେ ସହାୟତା ମିଳିବ।
କେନ୍ଦ୍ର ପୃଥିବୀ ବିଜ୍ଞାନ ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ (ସ୍ୱାଧୀନ ଦାୟିତ୍ୱ) ଡ. ଜିତେନ୍ଦ୍ର ସିଂହ ଆଜି ରାଜ୍ୟସଭାରେ ଲିଖିତ ଉତ୍ତରରେ ଏହି ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।