ବିଶ୍ୱ ମୃତ୍ତିକା ଦିବସ: ମାଟି ବଞ୍ଚିଲେ ବଞ୍ଚିବ ମାନବ ସଭ୍ୟତା

ମାଟି କେବଳ ଜମି ନୁହେଁ, ଏହା ଜୀବନର ମୂଳ ଆଧାର

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ମାଟିକୁ ଆମେ ପ୍ରାୟତଃ ପାଦତଳର ଏକ ସାଧାରଣ ସମ୍ପଦ ଭାବେ ଦେଖିଥାଉ। କିନ୍ତୁ ମାନବ ଜୀବନ, କୃଷି, ଖାଦ୍ୟ ଉତ୍ପାଦନ, ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ଓ ପରିବେଶର ସନ୍ତୁଳନ ପଛରେ ମାଟିର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ। ଏହି ଅମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦର ଗୁରୁତ୍ୱ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୫ ଡିସେମ୍ବରରେ ବିଶ୍ୱ ମୃତ୍ତିକା ଦିବସ ପାଳନ କରାଯାଏ।

ମାଟି ହେଉଛି ଖାଦ୍ୟ ଶୃଙ୍ଖଳର ମୂଳ ଭିତ୍ତି। ଜାତିସଂଘ ଓ ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ କୃଷି ସଂଗଠନ (FAO) ଅନୁସାରେ, ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୯୫ ପ୍ରତିଶତ ଖାଦ୍ୟ ସିଧାସଳଖ କିମ୍ବା ପରୋକ୍ଷ ଭାବେ ମାଟି ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। ସେହିପରି ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ଏକ-ତୃତୀୟାଂଶ ମାଟି କୌଣସି ନା କୌଣସି ଭାବେ ଅବକ୍ଷୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି।

🌾 ମାଟିର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ହେଉଛି ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାର ଆଧାର

ସୁସ୍ଥ ମାଟିରେ ଉଦ୍ଭିଦ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ପୋଷକତତ୍ତ୍ୱ, ଜଳ ଓ ଜୀବାଣୁ ରହିଥାନ୍ତି। ମାଟି କୃଷି ଉତ୍ପାଦନ ସହିତ ଜଳକୁ ଧାରଣ ଓ ଫିଲ୍ଟର କରିବା, ଜୈବ ବିବିଧତାକୁ ଆଶ୍ରୟ ଦେବା ଏବଂ ପରିବେଶୀୟ ସନ୍ତୁଳନ ବଜାୟ ରଖିବାରେ ମଧ୍ୟ ଭୂମିକା ନିଏ।

କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟଧିକ ରାସାୟନିକ ବ୍ୟବହାର, ମାଟି କ୍ଷୟ, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ, ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ନିର୍ମାଣ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ପ୍ରଦୂଷଣ ମାଟିର ଗୁଣବତ୍ତା ପାଇଁ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇଛି।

🌍 ମାଟି ଗଠନ ଧୀରେ, ନଷ୍ଟ ହେବା ଦ୍ରୁତ

ମାଟି ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ଓ ସୀମିତ ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦ। FAO ଅନୁସାରେ, ମାତ୍ର ୨ରୁ ୩ ସେଣ୍ଟିମିଟର ମାଟି ଗଠନ ହେବାକୁ ୧,୦୦୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମୟ ଲାଗିପାରେ। ଅର୍ଥାତ୍ ଆଜି ଯେଉଁ ମାଟିକୁ ଆମେ ଅବହେଳା କରୁଛୁ, ତାହାର ପୁନର୍ଗଠନ ପାଇଁ ଅନେକ ପିଢ଼ି ସମୟ ଲାଗିପାରେ।

 ମାଟି ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ସାମୂହିକ ସଂକଳ୍ପ ଆବଶ୍ୟକ

ମାଟିକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖିବା ପାଇଁ ଜୈବ ଓ ସ୍ଥାୟୀ କୃଷି ପଦ୍ଧତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ, ମାଟି କ୍ଷୟ ରୋକିବା, ଅତ୍ୟଧିକ ରାସାୟନିକ ସାର ଓ କୀଟନାଶକର ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ବ୍ୟବହାର କମାଇବା, ଜୈବିକ ବର୍ଜ୍ୟର ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ପ୍ରଦୂଷଣ ହ୍ରାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ବିଶ୍ୱ ମୃତ୍ତିକା ଦିବସ କେବଳ ଏକ ଦିନର ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ନୁହେଁ; ଏହା ଆମକୁ ମନେ ପକାଇ ଦିଏ ଯେ ମାଟିର ସୁରକ୍ଷା ଅର୍ଥ ଖାଦ୍ୟ, ପାଣି, ପରିବେଶ ଓ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିର ଭବିଷ୍ୟତକୁ ସୁରକ୍ଷା କରିବା।

ଆସନ୍ତୁ, ମାଟିକୁ ନଷ୍ଟ ନୁହେଁ—ସୁରକ୍ଷିତ କରିବାର ସଂକଳ୍ପ ନେବା। କାରଣ ମାଟି ବଞ୍ଚିଲେ ହିଁ ଜୀବନ ବଞ୍ଚିବ।