ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବା ପାଇଁ, DRDO ‘ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା’ର ପର୍ଯ୍ୟାୟ-2 ଯୋଜନା କରିଛି । ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ରୁଷ୍ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ S-500 କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ ସହିତ ମେଳ ଖାଇବା । ରୁଷିଆର S-500 ସିଷ୍ଟମ ହାଇପରସୋନିକ୍ ମିସାଇଲକୁ ମଧ୍ୟ ଅଟକାଇ ପାରିବ ଏବଂ 600 କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ।
ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଭାରତ ଏବେ ଏହି ଦିଗରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି ଏବଂ 400 କିଲୋମିଟରରୁ ଅଧିକ ରେଞ୍ଜ ବିଶିଷ୍ଟ ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟର ମିସାଇଲ ଏବଂ ନୂତନ ପିଢ଼ିର ରାଡାର ସିଷ୍ଟମ ଉପରେ କାମ କରୁଛି । ଏଥିରେ AI ଆଧାରିତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ 1,500 କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟ୍ରାକିଂ କ୍ଷମତା ସହିତ ଦୀର୍ଘ ଦୂରଗାମୀ ରାଡାର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବ ।ଚୀନ୍ ପାଖରେ 12,000 କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲକ୍ଷ୍ୟଭେଦ କରିବାର ବାଲିଷ୍ଟିକ୍ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଅଛି ଏବଂ ଏହା ପାକିସ୍ତାନକୁ ମଧ୍ୟମ ଦୂରଗାମୀ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଇ ଦେଉଛି । ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଭାରତକୁ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଘାଟି, କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର ଏବଂ ବଡ଼ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଏହି ବିପଦରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କବଚ ଆବଶ୍ୟକ । ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା S-400 ଭଳି ବିଦେଶୀ ସିଷ୍ଟମ ଅପେକ୍ଷା ଶସ୍ତା । ପାଞ୍ଚଟି S-400 ୟୁନିଟର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରାୟ 43,000 କୋଟି ଥିବା ବେଳେ, ପାଞ୍ଚଟି ସ୍କ୍ୱାର୍ଡନ୍ କୁଶର ମୂଲ୍ୟ ମାତ୍ର 21,700 କୋଟି । ଏହା ଭାରତର ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳ ଭାରତ ମିଶନକୁ ମଧ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ କରେ ।’ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା’ କ’ଣ?ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା, ଯାହାକୁ ERADS (ବିସ୍ତାରିତ ରେଞ୍ଜ ଏୟାର ଡିଫେନ୍ସ ସିଷ୍ଟମ) କିମ୍ବା PGLRSAM (ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ଲଙ୍ଗ ରେଞ୍ଜ ସର୍ଫେସ୍-ଟୁ-ଏୟାର ମିସାଇଲ) ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ, ଏହା ଭାରତର ସ୍ୱଦେଶୀ ଲଙ୍ଗ ରେଞ୍ଜ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରଣାଳୀ । ଏହା ଭାରତର ପୂର୍ବରୁ ଥିବା MR-SAM (80 କିଲୋମିଟର) ଏବଂ ରୁଷରୁ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରାଯାଇଥିବା S-400 (400 କିଲୋମିଟର) ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ବ୍ୟବଧାନକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି ।ଏହି ସିଷ୍ଟମରେ ତିନି ପ୍ରକାରର ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟର ମିସାଇଲ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବM1 150 କିମି ପରିସରM2 250 କିମି ପରିସରM3 350କିମି ପରିସରM1 କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ର ବର୍ତ୍ତମାନ ନିର୍ମାଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛି ଏବଂ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ପରୀକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ ହେବ । ଏଥିପାଇଁ, DRDO 20ଟି ଏୟାରଫ୍ରେମ୍, 20ଟି ରକେଟ୍ ମୋଟର ଏବଂ 50ଟି କିଲ୍ ଯାନ ଅର୍ଡର କରିଛି । M2 ଏବଂ M3 ବର୍ତ୍ତମାନ ବିକାଶ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଅଛି ।କ’ଣ ବିଶେଷ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ରହିବ?ଏହି ସିଷ୍ଟମ 500-600 କିଲୋମିଟର ଦୂରତା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶତ୍ରୁ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଉପରେ ନଜର ରଖିପାରିବ ।ଏହା କ୍ରୁଜ୍ ମିସାଇଲ୍, ଡ୍ରୋନ୍, ଗୁପ୍ତ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ଏବଂ ସ୍ମାର୍ଟ ବମ୍ ଭଳି ବିପଦର ମୁକାବିଲା କରିପାରିବ ।M1 ଏବଂ M2 ଇଣ୍ଟରସେପ୍ଟରଗୁଡ଼ିକ ଡୁଆଲ୍-ପଲ୍ସ ମୋଟର ଏବଂ ଥ୍ରଷ୍ଟ ଭେକ୍ଟର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସହିତ ସଜ୍ଜିତ ହେବ, ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଦିଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦେବ ।M3ରେ ଏକ ବଡ଼ ଏବଂ ଅଧିକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କିଲ୍ ଯାନ ରହିବ ଯାହାର ଗୋଟିଏ ସଟ୍ କିଲ୍ ସମ୍ଭାବନା 85% ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏବଂ ସାଲଭୋ ମୋଡ୍ରେ 98.5% ରହିବ ।2028-2029 ସୁଦ୍ଧା ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନା ଏବଂ ନୌସେନାରେ ‘ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା’କୁ ସାମିଲ କରିବାକୁ DRDO ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି ।ଏହି ସିଷ୍ଟମ ଭାରତର ଆକାଶ, ବାରାକ-8 ଏବଂ S-400 ଭଳି ବିଦ୍ୟମାନ ସିଷ୍ଟମ ସହିତ ମିଶି ଏକ ମିଳିତ ବାୟୁ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ନେଟୱାର୍କ ଗଠନ କରିବ ।ପ୍ରୋଜେକ୍ଟ କୁଶା ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ରଣନୀତିରେ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା । ଏହା କେବଳ ଭାରତକୁ ଦୂରଗାମୀ ବାୟୁ ଆକ୍ରମଣରୁ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରଦାନ କରିବ ନାହିଁ ବରଂ ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଆଧାରରେ ଆତ୍ମନିର୍ଭରଶୀଳତା ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବ । ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ, ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଭାରତର ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ ।
