ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଓମାନ ଉପକୂଳ ତଥା ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ (Strait of Hormuz) ନିକଟରେ ଏକ ଭାରତୀୟ ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର ଉପରେ ଇରାନୀ ସେନା ଗୁଳିମାଡ଼ କରିଥିବା ଏକ ବଡ଼ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ଏହି ଗମ୍ଭୀର ଘଟଣାକୁ ଭାରତ ସରକାର ଦୃଢ଼ ନିନ୍ଦା କରିବା ସହ ନୂଆଦିଲ୍ଲୀରେ ଥିବା ଇରାନୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତ ମହମ୍ମଦ ଫତହାଲି (Mohammad Fathali)ଙ୍କୁ ସମନ କରିଛନ୍ତି।
ଘଟଣାର ମୁଖ୍ୟାଂଶ:
- ଆକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୋଇଥିବା ଜାହାଜ: ଶନିବାର ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ନିକଟରେ ଇରାନୀ ସେନାର ବନ୍ଧୁକଧାରୀ ଡଙ୍ଗା (Gunboats) ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଟି ଭାରତୀୟ ଜାହାଜ— ‘ସନମାର ହେରାଲ୍ଡ’ (Sanmar Herald) ଏବଂ ‘ଜଗ ଅର୍ଣ୍ଣବ’ (Jag Arnav) ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଟ୍ୟାଙ୍କରରେ ପ୍ରାୟ ୨ ମିଲିୟନ ବ୍ୟାରେଲ ଇରାକୀ ତୈଳ ଥିଲା ଏବଂ ଗୁଳିମାଡ଼ ପରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଫେରିଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା।
- ବିଦେଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର କଡ଼ା ପଦକ୍ଷେପ: ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ବିକ୍ରମ ମିଶ୍ରି ଇରାନୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତଙ୍କୁ ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ଭବନ)କୁ ଡକାଇ ଏହି ଘଟଣାକୁ ନେଇ ଭାରତର “ଗଭୀର ଉଦ୍ବେଗ” ତଥା କଡ଼ା ଆପତ୍ତି ଜଣାଇଛନ୍ତି। ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜ ଉପରେ ଏପରି ଗୁଳିମାଡ଼ର କୌଣସି ଯୁକ୍ତିଯୁକ୍ତ କାରଣ ନାହିଁ ବୋଲି ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।
- ଭାରତୀୟ ନୌସେନାର ନଜର: ଭାରତୀୟ ନୌସେନା ଏହି ଘଟଣାର ପୁଙ୍ଖାନୁପୁଙ୍ଖ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରୁଛି ଏବଂ ଗଲ୍ଫ ଅଫ୍ ଓମାନରେ ଥିବା ନିଜର ଯୁଦ୍ଧପୋତ ଜରିଆରେ ସ୍ଥିତି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛି।
କାହିଁକି ଘଟିଲା ଏହି ଘଟଣା?
ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ଇରାନୀ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ କଟକଣା ଏବଂ ଅବରୋଧ ଜାରି କରାଯିବା ପରେ, ପ୍ରତିଶୋଧ ସ୍ୱରୂପ ଇରାନ ନିଜ ସାମରିକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଦେଖାଇ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି। ଏହି ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ୨୦% ତୈଳ କାରବାର ହୋଇଥାଏ। ଇରାନର ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଯୋଗୁଁ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳପଥରେ ଉତ୍ତେଜନା ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ତୈଳ ଦର ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାର ଆଶଙ୍କା ଦେଖାଦେଇଛି।
ଭାରତର ଦାବି:
ବୈଦେଶିକ ସଚିବ ଇରାନୀ ରାଷ୍ଟ୍ରଦୂତଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଭାରତର ଆପତ୍ତିକୁ ଇରାନ ସରକାରଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚାନ୍ତୁ ଏବଂ ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଭାରତ ଆସୁଥିବା ବାଣିଜ୍ୟିକ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷିତ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ। ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜଳପଥରେ ଅବାଧ ଏବଂ ସ୍ୱାଧୀନ ଯାତାୟାତ (free navigation) ବଜାୟ ରହିବା ନିତାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି ଭାରତ ଦୋହରାଇଛି।
