ପବିତ୍ର ଦୀପାବଳୀ ଉତ୍ସବ ପାଳନ: ଅନ୍ଧକାରରୁ ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ଯାତ୍ରା

### ପବିତ୍ର ଦୀପାବଳୀ ଉତ୍ସବ ପାଳନ: ଅନ୍ଧକାରରୁ ଆଲୋକ ଆଡ଼କୁ ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ଯାତ୍ରା

ଇତିହାସ, ପୁରାଣ, ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା, ବିଜ୍ଞାନ ଓ ସାମାଜିକ ଚଳଣିର ଅନନ୍ୟ ସମନ୍ୱୟ

ଭୁବନେଶ୍ୱର: ଆଲୋକର ପର୍ବ ଦୀପାବଳୀ କେବଳ ଏକ ଧାର୍ମିକ ଉତ୍ସବ ନୁହେଁ, ଏହା ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତି, ଐତିହ୍ୟ, ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଚେତନା, ସାମାଜିକ ଏକତା ଓ ମାନବୀୟ ମୂଲ୍ୟବୋଧର ଏକ ମହାନ ପ୍ରତୀକ। ଅମାବାସ୍ୟାର ଘନ ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୀପମାଳାର ଆଲୋକରେ ଦୂର କରିବାର ଏହି ପର୍ବ ଭାରତୀୟ ଜୀବନଧାରାରେ ଶତାବ୍ଦୀ ଶତାବ୍ଦୀ ଧରି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଧିକାର କରିଆସିଛି।

ପ୍ରତିବର୍ଷ କାର୍ତ୍ତିକ ଅମାବାସ୍ୟା ତିଥିରେ ପାଳିତ ହେଉଥିବା ଏହି ମହାନ ପର୍ବ ଆଲୋକ, ଆଶା, ନୂତନତ୍ୱ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶୁଭାରମ୍ଭର ବାର୍ତ୍ତା ବହନ କରେ। ଘରର ଦୁଆରଠାରୁ ମନ୍ଦିର, ରାସ୍ତାଘାଟଠାରୁ ବଜାର, ଗାଁଠାରୁ ସହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠି ଦୀପର ଆଲୋକ, ରଙ୍ଗୋଲି, ଝିଲିମିଲି ସାଜସଜ୍ଜା ଓ ଉତ୍ସବର ମାହୋଲ ଏକ ଆନନ୍ଦମୟ ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରେ।

### ଦୀପାବଳୀର ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି

ଦୀପାବଳୀର ଇତିହାସ ଭାରତୀୟ ସଭ୍ୟତା ଓ ପ୍ରାଚୀନ ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ସହ ଗଭୀର ଭାବେ ଜଡ଼ିତ। ‘ଦୀପାବଳୀ’ ଶବ୍ଦଟି ସଂସ୍କୃତର ‘ଦୀପ’ ଓ ‘ଆବଳୀ’ ଶବ୍ଦରୁ ଆସିଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଦୀପମାଳା ବା ଆଲୋକର ଶ୍ରେଣୀ।

ପ୍ରାଚୀନ ଭାରତରେ ଦୀପ ଜାଳିବା ପରମ୍ପରା କେବଳ ଧାର୍ମିକ ଆସ୍ଥାରେ ସୀମିତ ନଥିଲା। ଏହା ଘରର ଶୁଭତା, ଅତିଥି ସତ୍କାର, ଦେବପୂଜା, ଋତୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଓ ସାମୂହିକ ଉତ୍ସବ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲା। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଚୀନ ଧାର୍ମିକ ଗ୍ରନ୍ଥ, ପୁରାଣ ଓ ଐତିହାସିକ ପରମ୍ପରାରେ ଦୀପୋତ୍ସବର ଉଲ୍ଲେଖ ମିଳିଥାଏ।

ସମୟକ୍ରମେ ଏହି ପରମ୍ପରା ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଧାର୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛି। ଉତ୍ତର ଭାରତରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଅଯୋଧ୍ୟା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ସହ ଏହାକୁ ଯୋଡ଼ାଯାଏ। ପଶ୍ଚିମ ଭାରତରେ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା ଓ ନୂତନ ବ୍ୟବସାୟିକ ବର୍ଷ ଆରମ୍ଭର ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି। ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତରେ ନରକାସୁର ବଧକୁ ଏହି ପର୍ବର ମୁଖ୍ୟ ଆଧାର ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ।

### ପୁରାଣରେ ଦୀପାବଳୀର ମହତ୍ତ୍ୱ

ଦୀପାବଳୀ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନେକ ପୌରାଣିକ କଥା ଭାରତୀୟ ଧର୍ମ ଓ ସଂସ୍କୃତିରେ ପ୍ରଚଳିତ।

୧. ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଅଯୋଧ୍ୟା ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ: ରାମାୟଣ ଅନୁସାରେ, ଚଉଦ ବର୍ଷର ବନବାସ ଓ ଲଙ୍କାର ରାଜା ରାବଣଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିବା ପରେ ଭଗବାନ ଶ୍ରୀରାମ, ମାତା ସୀତା ଓ ଭ୍ରାତା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅଯୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱାଗତରେ ଅଯୋଧ୍ୟାବାସୀ ଘରେ ଘରେ ଦୀପ ଜାଳି ସହରକୁ ଆଲୋକିତ କରିଥିବା ବିଶ୍ୱାସ ରହିଛି। ଏହା ଅଧର୍ମ ଉପରେ ଧର୍ମର ବିଜୟ ଓ ସତ୍ୟର ଶକ୍ତିକୁ ପ୍ରତିପାଦିତ କରେ।

୨. ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ: ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ସମୁଦ୍ର ମନ୍ଥନ ସମୟରେ ମା’ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଆବିର୍ଭାବ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ସେ ଧନ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ, ସୌଭାଗ୍ୟ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ଦେବୀ। ତେଣୁ ଦୀପାବଳୀ ରାତିରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ଗଣେଶଙ୍କ ପୂଜା କରି ପରିବାରର ସୁଖ, ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ।

୩. ନରକାସୁର ବଧ: ପୌରାଣିକ କଥା ଅନୁସାରେ, ଭଗବାନ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ନରକାସୁର ନାମକ ଅତ୍ୟାଚାରୀ ଅସୁରକୁ ବଧ କରି ତା’ର ବନ୍ଦୀଶାଳାରୁ ଅନେକ ନାରୀଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହି ଘଟଣାକୁ ଅନ୍ୟାୟ, ଅତ୍ୟାଚାର ଓ ଅହଂକାର ବିରୋଧରେ ନ୍ୟାୟର ବିଜୟ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।

୪. ମହାବଳି ଓ ବାମନ ଅବତାର: ଭାଗବତ ପରମ୍ପରାରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବାମନ ଅବତାର ଓ ମହାବଳିଙ୍କ କଥା ମଧ୍ୟ ଦୀପାବଳୀ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିଭିନ୍ନ ଆଞ୍ଚଳିକ ପରମ୍ପରାରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।

୫. ଜୈନ ଓ ଶିଖ ଧର୍ମରେ ମହତ୍ତ୍ୱ: ଜୈନ ଧର୍ମରେ ଦୀପାବଳୀକୁ ଭଗବାନ ମହାବୀରଙ୍କ ନିର୍ବାଣ ଦିବସ ଭାବେ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଶିଖ ଧର୍ମରେ ଏହି ଦିନକୁ ବନ୍ଦୀ ଛୋଡ଼ ଦିବସ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏହିପରି ଦୀପାବଳୀ ଭିନ୍ନ ଧର୍ମ ଓ ପରମ୍ପରା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଐତିହାସିକ ସାଂସ୍କୃତିକ ସେତୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।

### ବିଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦୀପାବଳୀର ମହତ୍ତ୍ୱ

ଦୀପାବଳୀର ଧାର୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ମହତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ଏହାର କିଛି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଓ ପରିବେଶଗତ ଦିଗ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଆଲୋକ ମାନବ ଜୀବନର ଏକ ମୌଳିକ ଆବଶ୍ୟକତା। ଅନ୍ଧକାରରୁ ଆଲୋକକୁ ଯିବାର ପ୍ରତୀକାତ୍ମକ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଅଜ୍ଞାନରୁ ଜ୍ଞାନ, ନିରାଶାରୁ ଆଶା ଏବଂ ନକାରାତ୍ମକତାରୁ ସକାରାତ୍ମକତା ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେବା।

୧. ଦୀପର ଆଲୋକ ଓ ମନୋବିଜ୍ଞାନ: ଘରେ ଦୀପ ଜାଳିବା, ସୁନ୍ଦର ଆଲୋକ ସଜ୍ଜା କରିବା ଓ ପରିବାର ସହିତ ସମୟ ବିତାଇବା ମନରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ସବର ଅନୁଭୂତି ସୃଷ୍ଟି କରେ। ପରିବାର ଓ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହ ମିଳାମିଶା ସାମାଜିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ମଜବୁତ କରେ।

୨. ମାଟିଦୀପର ପରିବେଶଗତ ମହତ୍ତ୍ୱ: ପାରମ୍ପରିକ ମାଟିଦୀପ ଭାରତୀୟ କୁମ୍ଭକାର ସମାଜର ଜୀବିକା ସହ ଜଡ଼ିତ। ସ୍ଥାନୀୟ ମାଟିରେ ତିଆରି ଦୀପ କିଣିବା ଦ୍ୱାରା କ୍ଷୁଦ୍ର ଶିଳ୍ପୀ ଓ କାରିଗରମାନେ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଆନ୍ତି। ତେବେ ଦୀପରେ ବ୍ୟବହୃତ ତେଲ ଓ ବତି ଜଳିବା ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ଧୂଆଁ ନିର୍ଗତ ହୋଇପାରେ। ତେଣୁ ବାୟୁ ଚଳାଚଳ ଥିବା ସ୍ଥାନରେ ଦୀପ ଜାଳିବା ଉଚିତ।

୩. ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣ ଓ ବାଣର ପ୍ରଭାବ: ଆଧୁନିକ ଦୀପାବଳୀରେ ବାଣ ଫୁଟାଇବା ଏକ ପ୍ରଚଳିତ ପରମ୍ପରାରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ଏଥିରୁ ନିର୍ଗତ ଧୂଆଁ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ଧୂଳିକଣା ଓ ବିଭିନ୍ନ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ବାୟୁର ଗୁଣବତ୍ତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ଅତ୍ୟଧିକ ଶବ୍ଦ ଶିଶୁ, ବୟସ୍କ, ରୋଗୀ ଓ ପଶୁପକ୍ଷୀଙ୍କ ପାଇଁ କଷ୍ଟଦାୟକ ହୋଇପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଏବେ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଦୀପାବଳୀ ବା ‘ଗ୍ରୀନ୍ ଦୀପାବଳୀ’ ପାଳନ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଉଛି।

୪. ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଚେତନତା: ଦୀପାବଳୀ ପୂର୍ବରୁ ଘରଦ୍ୱାର ସଫା କରିବାର ପରମ୍ପରା ସ୍ୱଚ୍ଛତାର ଏକ ସୁନ୍ଦର ସାମାଜିକ ବାର୍ତ୍ତା ଦିଏ। ଅଳିଆ ଆବର୍ଜନା ସଫା କରିବା, ଅବ୍ୟବହୃତ ସାମଗ୍ରୀ ହଟାଇବା ଓ ଘରକୁ ସୁସଜ୍ଜିତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ପରିବେଶକୁ ସୁନ୍ଦର ରଖାଯାଇପାରେ।

ତେବେ ଗୋଟିଏ କଥା ମନେ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ ଦୀପାବଳୀ ସମୟରେ ବାଣ ଫୁଟାଇବାକୁ କୌଣସି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବେ ପ୍ରମାଣିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଉପକାରିତା ନାହିଁ। ଆଲୋକର ପର୍ବକୁ ପ୍ରଦୂଷଣମୁକ୍ତ ଭାବେ ପାଳନ କରିବା ହିଁ ସମୟର ଆହ୍ୱାନ।

### ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୀପାବଳୀ ପାଳନର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରମ୍ପରା

ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୀପାବଳୀ ପର୍ବର ଏକ ନିଆରା ଧାର୍ମିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟ ରହିଛି। ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ଦୀପ ଜାଳିବା ସହିତ ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଥାନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ଏହି ଅବସରରେ ‘ବଡ଼ବଡ଼ିଆ ଡାକ’ ଓ ‘କାଉଁରିଆ କାଠି ଜାଳିବା’ ପରମ୍ପରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ପରିବାରର ସଦସ୍ୟମାନେ ଘର ଅଗଣାରେ ଦୀପ ଜାଳି ବଡ଼ବଡ଼ିଆଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିଥାନ୍ତି। କାଉଁରିଆ କାଠି ଜାଳି ଆକାଶ ଆଡ଼କୁ ଉଠାଇ ‘ବଡ଼ବଡ଼ିଆ ହୋ, ଅନ୍ଧାରେ ଆସ, ଆଲୁଅରେ ଯାଅ’ ବୋଲି ଡାକିବା ଏକ ପ୍ରାଚୀନ ଲୋକପରମ୍ପରା। ଏହାର ମୂଳ ଭାବନା ହେଉଛି ପିତୃପୁରୁଷଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା, କୃତଜ୍ଞତା ଓ ସ୍ମରଣ।

ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ଦିନ ମା’ କାଳୀଙ୍କ ପୂଜା ମଧ୍ୟ ଧୁମ୍‌ଧାମ୍‌ରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ବିଶେଷକରି ଭୁବନେଶ୍ୱର, କଟକ, ବ୍ରହ୍ମପୁର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସହରରେ କାଳୀପୂଜା ମଣ୍ଡପଗୁଡ଼ିକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଭାବେ ସଜାଯାଏ। ଭକ୍ତମାନେ ମା’ଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରି ପରିବାରର ମଙ୍ଗଳ କାମନା କରନ୍ତି।

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର ଧାର୍ମିକ ପରମ୍ପରା ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିବାରୁ ଓଡ଼ିଶାରେ ଦୀପାବଳୀ ପରେ ପରେ ବାଲିଯାତ୍ରା ଓ ବୋଇତ ବନ୍ଦାଣ ପର୍ବର ମଧ୍ୟ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଆକର୍ଷଣ ରହିଛି। ଏହା ଓଡ଼ିଆ ସାଧବ ପୁଅଙ୍କ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ନୌବାଣିଜ୍ୟ ଐତିହ୍ୟକୁ ସ୍ମରଣ କରାଏ।

### ସାମାଜିକ ଚଳଣି ଓ ପାରିବାରିକ ସମ୍ପର୍କର ମହାପର୍ବ

ଦୀପାବଳୀ କେବଳ ଦେବଦେବୀଙ୍କ ପୂଜାରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏହା ମଣିଷକୁ ମଣିଷ ସହ ଯୋଡ଼ିବାର ଏକ ଅନନ୍ୟ ଅବସର।

ଏହି ପର୍ବରେ ଲୋକମାନେ ନିଜ ଘରକୁ ସଫା କରିବା ସହ ନୂଆ ପୋଷାକ ପିନ୍ଧନ୍ତି, ଘରେ ଘରେ ପିଠାପଣା ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି। ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ, ପଡ଼ୋଶୀ ଓ ଆତ୍ମୀୟସ୍ୱଜନଙ୍କୁ ମିଠା ବାଣ୍ଟି ଶୁଭେଚ୍ଛା ଜଣାନ୍ତି।

ଦୀପାବଳୀର ଆଉ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପରମ୍ପରା ହେଉଛି ଦାନ ଓ ସେବା। ଅନେକ ଲୋକ ଗରିବ, ଅସହାୟ ଓ ଅନାଥ ଶିଶୁଙ୍କୁ ଖାଦ୍ୟ, ପୋଷାକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ବଣ୍ଟନ କରିଥାନ୍ତି। ଏହା ଉତ୍ସବର ପ୍ରକୃତ ଆନନ୍ଦକୁ ଅଧିକ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ।

ସାମାଜିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଏହି ପର୍ବ ପୁରୁଣା ମନୋମାଳିନ୍ୟ ଭୁଲି ନୂଆ ସମ୍ପର୍କ ଗଢ଼ିବା, ପରସ୍ପରକୁ କ୍ଷମା କରିବା ଓ ଭାଇଚାରା ବଜାୟ ରଖିବାର ଏକ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରେ।

### ଅର୍ଥନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ ଦୀପାବଳୀର ପ୍ରଭାବ

ଦୀପାବଳୀ ଭାରତୀୟ ଅର୍ଥନୀତିରେ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରେ। ଏହି ଅବସରରେ ବଜାରରେ ବ୍ୟବସାୟିକ କାରବାର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ। ସୁନା, ରୁପା, ଗାଡ଼ି, ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ସ ସାମଗ୍ରୀ, ଘରୋଇ ଉପକରଣ, ପୋଷାକ, ମିଠା ଓ ସାଜସଜ୍ଜା ସାମଗ୍ରୀର ବିକ୍ରି ବଢ଼ିଥାଏ।

ଏହି ସମୟରେ କ୍ଷୁଦ୍ର ବ୍ୟବସାୟୀ, ଉଠାଦୋକାନୀ, କୁମ୍ଭକାର, ମିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀ, ଫୁଲ ବ୍ୟବସାୟୀ, ହସ୍ତଶିଳ୍ପୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କାରିଗରଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜଗାରର ନୂଆ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।

ବିଶେଷକରି ମାଟିଦୀପ ତିଆରି କରୁଥିବା କୁମ୍ଭକାର ପରିବାରଗୁଡ଼ିକ ଏହି ସମୟରେ ଭଲ ବ୍ୟବସାୟ ଆଶା ରଖିଥାନ୍ତି। ତେଣୁ ଦୀପାବଳୀରେ ସ୍ଥାନୀୟ ଉତ୍ପାଦ ଓ ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ସାମଗ୍ରୀ କିଣିବା ଦ୍ୱାରା ଦେଶର କ୍ଷୁଦ୍ର ଉଦ୍ୟୋଗ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରାଯାଇପାରେ।

### ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଦୀପାବଳୀ: ପରମ୍ପରା ସହ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷାର ଆବଶ୍ୟକତା

ସମୟ ବଦଳିବା ସହ ଦୀପାବଳୀ ପାଳନର ଶୈଳୀରେ ମଧ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିଛି। ପୂର୍ବରୁ ମାଟିଦୀପ, ତେଲ, ବତି ଓ ପାରମ୍ପରିକ ସାଜସଜ୍ଜା ଏହି ପର୍ବର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ ଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ରଙ୍ଗିନ ଆଲୋକ, ଏଲ୍‌ଇଡି ଲାଇଟ୍‌, ଆକର୍ଷଣୀୟ ତୋରଣ ଓ ଆଧୁନିକ ସାଜସଜ୍ଜା ଏହାର ଆକର୍ଷଣକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇଛି।

କିନ୍ତୁ ଉତ୍ସବ ପାଳନ ନାମରେ ପରିବେଶକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଅତ୍ୟଧିକ ବାଣ ଫୁଟାଇବା, ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍‌ ଓ ଆବର୍ଜନା ବ୍ୟବହାର ଏହି ପର୍ବର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥାଏ।

ଏଥିପାଇଁ କିଛି ଦିଗ ପ୍ରତି ସମସ୍ତେ ସଚେତନ ହେବା ଆବଶ୍ୟକ।

* ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ମାଟିଦୀପ ବ୍ୟବହାର କରି ସ୍ଥାନୀୟ କୁମ୍ଭକାରଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା।

* ଅନାବଶ୍ୟକ ବାଣ ଫୁଟାଇବାରୁ ଦୂରେଇ ରହିବା।

* ଶିଶୁ, ବୟସ୍କ ଓ ରୋଗୀଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବା।

* ନିଷିଦ୍ଧ ବାଣ ଓ ଅସୁରକ୍ଷିତ ବିସ୍ଫୋରକ ସାମଗ୍ରୀ ବ୍ୟବହାର ନକରିବା।

* ଉତ୍ସବ ପରେ ଆବର୍ଜନାକୁ ଏଣେତେଣେ ନପକାଇ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ ପରିଚାଳନା କରିବା।

* ଅସହାୟ ଓ ଗରିବଙ୍କ ସହ ଉତ୍ସବର ଖୁସି ବାଣ୍ଟିବା।

### ଦୀପାବଳୀର ପ୍ରକୃତ ବାର୍ତ୍ତା କ’ଣ?

ଦୀପାବଳୀ ଆମକୁ ଶିଖାଏ ଯେ ଜୀବନରେ ଯେତେ ଅନ୍ଧକାର ଆସିଲେ ମଧ୍ୟ ଆଶାର ଆଲୋକ କେବେ ଲିଭିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମଣିଷ ନିଜ ମନରୁ ଅହଂକାର, ଲୋଭ, ହିଂସା, ଈର୍ଷା ଓ ଘୃଣା ଦୂର କରି ସତ୍ୟ, ନ୍ୟାୟ, ଦୟା, ପ୍ରେମ ଓ ସହନଶୀଳତାର ମାର୍ଗରେ ଚାଲିବା ଉଚିତ।

ଦୀପର ଛୋଟ ଶିଖା ଯେପରି ଚାରିପାଖର ଅନ୍ଧକାରକୁ ଦୂର କରିଥାଏ, ସେହିପରି ଜଣେ ମଣିଷର ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସମାଜରେ ନୂଆ ଆଲୋକ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ତେଣୁ ଦୀପାବଳୀ କେବଳ ଘରକୁ ଆଲୋକିତ କରିବାର ପର୍ବ ନୁହେଁ, ବରଂ ନିଜ ମନ ଓ ସମାଜକୁ ଆଲୋକିତ କରିବାର ଏକ ମହାନ ସଂକଳ୍ପ।

### ଉପସଂହାର

ଦୀପାବଳୀ ହେଉଛି ଭାରତୀୟ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ପରମ୍ପରା। ଏହାର ଇତିହାସ ଆମକୁ ଅତୀତର ଗୌରବ ସହ ପରିଚିତ କରାଏ, ପୁରାଣ ଆମକୁ ଧର୍ମ ଓ ନ୍ୟାୟର ପଥ ଦେଖାଏ, ବିଜ୍ଞାନ ଆମକୁ ସଚେତନ ଜୀବନଯାପନର ଶିକ୍ଷା ଦିଏ ଏବଂ ସାମାଜିକ ପରମ୍ପରା ଆମକୁ ଏକତା, ଭାଇଚାରା ଓ ମାନବିକତାର ବାର୍ତ୍ତା ପ୍ରଦାନ କରେ।

ଆସନ୍ତୁ, ଏହି ପବିତ୍ର ଦୀପାବଳୀରେ କେବଳ ଘରେ ଦୀପ ଜାଳିବା ନୁହେଁ, ମନରେ ମାନବିକତାର ଦୀପ ଜାଳିବା। ଅନ୍ୟାୟ, ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ, ଅଜ୍ଞାନତା ଓ ଅସମାନତାର ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରି ଏକ ସୁନ୍ଦର, ସୁସ୍ଥ, ସମୃଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରଦୂଷଣମୁକ୍ତ ସମାଜ ଗଠନ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ ନେବା।

ଆଲୋକର ଏହି ମହାପର୍ବ ସମସ୍ତଙ୍କ ଜୀବନରେ ସୁଖ, ଶାନ୍ତି, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ସୌଭାଗ୍ୟ ଭରିଦେଉ।

ଜାଗ୍ରତ ଭାରତ ନ୍ୟୁଜ୍ ପକ୍ଷରୁ ସମସ୍ତ ଦେଶବାସୀଙ୍କୁ ପବିତ୍ର ଦୀପାବଳୀର ହାର୍ଦ୍ଦିକ ଶୁଭେଚ୍ଛା ଓ ଅଭିନନ୍ଦନ।

ପ୍ରକାଶନ ପାଇଁ: ଜାଗ୍ରତ ଭାରତ ନ୍ୟୁଜ୍ | ବିଶେଷ ଫିଚର୍ ଲେଖା