ଇରାନର ବଡ଼ ଦାବି: ଆମେରିକା ଦେଉ ୩୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର! ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରତ୍ୟାଖ୍ୟାନ
ୱାଶିଂଟନ୍: ଆମେରିକା-ଇରାନ ସଂଘର୍ଷକୁ ନେଇ ପୁଣି ତୀବ୍ର ହୋଇଛି କୂଟନୈତିକ ତଣାପୋଡ଼। ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଆମେରିକା ଓ ଇସ୍ରାଏଲ୍ର ଆକ୍ରମଣରେ ହୋଇଥିବା କ୍ଷୟକ୍ଷତି ପାଇଁ ତେହରାନ୍ ପକ୍ଷରୁ ଆମେରିକା ନିକଟରେ ପ୍ରାୟ ୩୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବି କରାଯାଇଥିବା ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ତେବେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ଦାବିକୁ ଖାରଜ କରିଛନ୍ତି।
‘କ୍ଷତିପୂରଣ ଇରାନ ଦେବ’—ଟ୍ରମ୍ପ
ଇରାନର ଦାବି ଉପରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦେଇ ଟ୍ରମ୍ପ କହିଛନ୍ତି, ଇରାନ ଆମେରିକାଠାରୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ମାଗିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ନିଜେ ଆମେରିକାକୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦେବା ଉଚିତ। ଇରାନୀ ଆକ୍ରମଣରେ ମୃତାହତ ଓ ଆହତ ହୋଇଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ତେହରାନ୍କୁ ଦାୟୀ କରିବାକୁ ସେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି।
ଟ୍ରମ୍ପ ନିଜ ସୋସିଆଲ୍ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମରେ ଇରାନର କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବିକୁ ନେଇ ମତ ରଖିଥିବା ବେଳେ, ଭବିଷ୍ୟତ ଆଲୋଚନାରେ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ନିଜର ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କରିବ ବୋଲି ସଙ୍କେତ ଦେଇଛନ୍ତି।
ହର୍ମୁଜ୍ ଖୋଲିବା ନେଇ ବଡ଼ ଟଣାଓଟଣି
ଏହି ବିବାଦର ଆଉ ଏକ ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ହେଉଛି ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ। ଏହି ରଣନୀତିକ ସମୁଦ୍ରପଥକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଖୋଲିବା ପ୍ରସଙ୍ଗ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଆଲୋଚନାରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ପାଇଛି। ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନାରେ ହର୍ମୁଜ୍ରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଓ ଇରାନର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏକ ବଡ଼ ବିବାଦର ବିଷୟ ରହିଆସିଛି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ କ୍ଷତିପୂରଣ, ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହଟାଇବା, ସାମରିକ ଧମକ ବନ୍ଦ କରିବା ଏବଂ ଅଟକିଥିବା ଇରାନୀ ସମ୍ପତ୍ତିକୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଭଳି ଦାବି ଆଲୋଚନାରେ ରହିଛି। ଜୁନ୍ରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଆମେରିକା-ଇରାନ ବୁଝାମଣାରେ ମଧ୍ୟ ଇରାନର ପୁନର୍ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ୩୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରର ଯୋଜନା ନେଇ ଆଲୋଚନା ହୋଇଥିବା ରଏଟର୍ସ ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲା।
କାସିମ ସୋଲେମାନିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ମଧ୍ୟ ଉଠାଇଲେ ଟ୍ରମ୍ପ
ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନରୁ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବି କରିବା ସମୟରେ ପୂର୍ବତନ ଇରାନୀ ସାମରିକ କମାଣ୍ଡର କାସିମ ସୋଲେମାନିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟଣାକୁ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି। ୨୦୨୦ରେ ବାଗଦାଦରେ ଆମେରିକୀୟ ଡ୍ରୋନ୍ ଆକ୍ରମଣରେ ସୋଲେମାନି ନିହତ ହୋଇଥିଲେ।
ଏହା ସହିତ ଆମେରିକା ଉପରେ ହୋଇଥିବା ପୂର୍ବତନ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଇରାନ ସମ୍ପର୍କିତ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଘଟଣାକୁ ଆଧାର କରି ଆମେରିକାର ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବି ରହିବ ବୋଲି ଟ୍ରମ୍ପ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି।
ବିଶ୍ୱ ବଜାର ପାଇଁ ହର୍ମୁଜ୍ ଚିନ୍ତାର କାରଣ
ହର୍ମୁଜ୍ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଶ୍ୱର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନ ମାର୍ଗ। ତେଣୁ ଏଠାରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ ବିଶ୍ୱ ଉର୍ଜା ବଜାର ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ଗତ ଆଲୋଚନାଗୁଡ଼ିକରେ ମଧ୍ୟ ହର୍ମୁଜ୍ର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ ମୁଖ୍ୟ ବିବାଦ ହୋଇଥିଲା।
ଏବେ ୩୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାର କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବିକୁ ନେଇ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ କଡ଼ା ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପରେ ଆମେରିକା-ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଆଗାମୀ ଆଲୋଚନା କେଉଁ ଦିଗକୁ ଯିବ, ତାହା ଉପରେ ଏବେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ନଜର।