ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦରର ନୂଆ ପରିଚୟ; ‘ମେଗା ପୋର୍ଟ’ ତାଲିକାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଗୌରବ
ପାରାଦୀପ: ଓଡ଼ିଶାର ସାମୁଦ୍ରିକ ଅର୍ଥନୀତି ଓ ବନ୍ଦର ଭିତ୍ତିଭୂମି ପାଇଁ ଆସିଛି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖବର। ନୂତନ ଭାରତୀୟ ବନ୍ଦର ଆଇନ, ୨୦୨୫ ଅଧୀନରେ ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦରକୁ ‘ମେଗା ପୋର୍ଟ’ ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି। ପୂର୍ବ ଭାରତରୁ ଏହି ଶ୍ରେଣୀରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିବା ଏକମାତ୍ର ବନ୍ଦର ହେଉଛି ପାରାଦୀପ।
ଦେଶର ମୋଟ ୪ଟି ବନ୍ଦରକୁ ଏହି ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଇଛି। ସେଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର, ଦୀନଦୟାଲ ବନ୍ଦର, ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବନ୍ଦର ଏବଂ ମୁନ୍ଦ୍ରା ବନ୍ଦର। ଏଥିରୁ ଦୀନଦୟାଲ ଓ ମୁନ୍ଦ୍ରା ଗୁଜରାଟରେ ଥିବାବେଳେ ଜବାହରଲାଲ ନେହେରୁ ବନ୍ଦର ମହାରାଷ୍ଟ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ।
୧୫୦ MMT କାର୍ଗୋ ଥ୍ରୁପୁଟ୍ର ମାନଦଣ୍ଡ
କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ୩୦ ଜୁଲାଇ ୨୦୨୬ରେ ‘ମେଗା ପୋର୍ଟ’ ଶ୍ରେଣୀକରଣ ପାଇଁ ମାନଦଣ୍ଡ ଜାରି କରିଥିଲେ। ବଲ୍କ କାର୍ଗୋ ବନ୍ଦର ପାଇଁ ପୂର୍ବ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଅତି କମରେ ୧୫୦ ମିଲିୟନ୍ ମେଟ୍ରିକ୍ ଟନ୍ (MMT) କାର୍ଗୋ ଥ୍ରୁପୁଟ୍ ଏହି ମାନଦଣ୍ଡରେ ରହିଛି। କଣ୍ଟେନର ବନ୍ଦର ପାଇଁ ୭.୫ ମିଲିୟନ୍ TEU କାର୍ଗୋ ପରିଚାଳନାକୁ ମାନଦଣ୍ଡ ଭାବେ ଧରାଯାଇଛି।
‘ମେଗା ପୋର୍ଟ’ ମାନ୍ୟତା ପାଇବା ପରେ ଏହି ଶ୍ରେଣୀକରଣ ୫ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୈଧ ରହିବ।
ପୂର୍ବ ଭାରତର ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ହବ୍ରେ ପାରାଦୀପ
ପାରାଦୀପ ବନ୍ଦର ପୂର୍ବ ଉପକୂଳର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ବଲ୍କ କାର୍ଗୋ ହ୍ୟାଣ୍ଡଲିଂ କେନ୍ଦ୍ର। କୋଇଲା, ଲୁହାପଥର, ସାର, ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର କାର୍ଗୋ ଏଠାରେ ପରିଚାଳନା ହେଉଛି। ଓଡ଼ିଶା ସହ ପୂର୍ବ ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତର ଶିଳ୍ପ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପାରାଦୀପ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଗେଟୱେ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।
‘ମେଗା ପୋର୍ଟ’ ମାନ୍ୟତା ପାରାଦୀପର ବଢ଼ୁଥିବା କାର୍ଗୋ ପରିଚାଳନା କ୍ଷମତା, ବନ୍ଦର ଭିତ୍ତିଭୂମି ଓ ରଣନୈତିକ ଅବସ୍ଥିତିକୁ ଆହୁରି ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି। ଏହା ଭବିଷ୍ୟତରେ ବନ୍ଦରର ବିସ୍ତାର, ଆଧୁନିକୀକରଣ, ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ ଓ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂଆ ସୁଯୋଗର ଦ୍ୱାର ଖୋଲିପାରେ।
ପାରାଦୀପର ଏହି ନୂଆ ମାନ୍ୟତାର ପ୍ରଭାବ ଓଡ଼ିଶାର ଶିଳ୍ପ, ରପ୍ତାନି, ପରିବହନ ଓ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସ କ୍ଷେତ୍ରରେ କିପରି ପଡ଼ିବ, ତାହା ଉପରେ ଏବେ ନଜର ରହିଛି।