ଢେଙ୍କାନାଳ, [୧୫/୦୪/୨୦୨୬]- ଢେଙ୍କାନାଳ ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର, ଢେଙ୍କାନାଳ, ଯାହା ଜାତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ସଂଗ୍ରହାଳୟ ପରିଷଦର ଏକ ଏକକ ଓ ସଂସ୍କୃତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଅଧିନରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ। ଏହି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ପ୍ରାୟତଃ ୩୦ ବର୍ଷ ଧରି ଓଡିଶାର ସାଧାରଣ ଲୋକ ଏଵଂ ବିଶେଷତଃ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଜ୍ଞାନକୁ ଲୋକପ୍ରିୟ କରିବାରେ ନିରନ୍ତର ଭାବେ ପ୍ରୟାସ ଜାରି ରଖିଛି। ଏହି କେନ୍ଦ୍ରରେ ଆଜି ଅପରାହ୍ନ 3.30 ରେ ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ ଆକର୍ଷଣୀୟ ‘ଦର୍ପଣ’ ଗ୍ୟାଲେରୀର ଉଦ୍ଘାଟନ ହୋଇ ଯାଇଛି। ଏହି ଗ୍ୟାଲେରୀର ଉଦ୍ଘାଟନ ପ୍ରୋଫେସର ହିରେନ୍ଦ୍ର ନାଥ ଘୋଷ, (ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ଜାତୀୟ ବିଜ୍ଞାନ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ଗବେଷଣା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ଜଟଣୀ, ଭୁବନେଶ୍ୱର), ଶ୍ରୀ ପ୍ରମୋଦ ଗ୍ରୋଭର,( ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ, ବିଜ୍ଞାନ ନଗରୀ, କୋଲକାତା ) ଏବଂ ଶ୍ରୀ ଏମ.ଏମ. ରାଉତ, ଜିଲ୍ଲା ବିଜ୍ଞାନ ଅଧିକାରୀ, ଢେଙ୍କାନାଳ ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଗରିମାମୟ ଉପସ୍ଥିତିରେ ଉଦ୍ଘାଟନ ହୋଇଅଛି।
ଏହି ଅବସରରେ ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବେ ଯୋଗଦେଇଥିବା ପ୍ରୋଫେସର ହିରେନ୍ଦ୍ରନାଥ ଘୋଷ ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ବୋଧନ କଲାବେଳେ କହିଥିଲେ ଯେ,”ଗ୍ରାମରେ ପଢ଼ୁଥିବା ପିଲାମାନେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିପାରିବେ। ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଏକ ଗ୍ରାମରୁ ଆସିଅଛି ଏବଂ ଆମର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଆମ ଭିତରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦୃଢ଼ତା ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ। ମୁଁ ଆଜି ଏହି ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ମାନଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଆସିଛି ଯେ ସେମାନେ ବିଜ୍ଞାନକୁ ଏକ କ୍ୟାରିୟର ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଏକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଭାବରେ ଆପଣ କେତେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିକଶିତ ହୁଅନ୍ତି ତାହା ଉପରେ ବିଶ୍ୱ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଭର କରେ ଏବଂ ମୂଳ କଥା ହେଉଛି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ଆପଣ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବରେ ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିବା ଶିଖନ୍ତି, ଆପଣଙ୍କର ବିଶ୍ଳେଷଣାତ୍ମକ ଶକ୍ତି ଉନ୍ନତ ହୁଏ। ସେହି ବୈଜ୍ଞାନିକ ଚିନ୍ତାଧାରା ଜୀବନର ଯେକୌଣସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ଏବଂ ଏହା ହିଁ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।”
ବିଜ୍ଞାନ ନଗରୀ କୋଲକାତାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରୀ ପ୍ରମୋଦ ଗ୍ରୋଭର ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରି କହିଥିଲେ, “ତୁମେ ବିଜ୍ଞାନ ପଢ଼ୁଥାଇପାର କିନ୍ତୁ ଯଦି ତୁମେ ଏହାକୁ ବୁଝିପାରୁନାହଁ, ତେବେ ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଆସି ଗ୍ୟାଲେରୀରେ ଥିବା ପ୍ରଦର୍ଶନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ କରି ସହଜରେ ବିଜ୍ଞାନ ଶିଖିପାରିବl ତୁମେ ସ୍ୱାଭାବିକ ଭାବରେ ପ୍ରତିଫଳନର ନିୟମ ବୁଝିପାରିବ ଏବଂ ଏହା ବହୁତ ଆକର୍ଷଣୀୟ। ନିଜକୁ ଦର୍ପଣରେ ଦେଖିବାକୁ କିଏ ନ ଚାହେଁ? ଦର୍ପଣ କେବଳ ସତ୍ୟ ଦେଖାଏ। ତେଣୁ ଆସି ବାସ୍ତବତା ଦେଖନ୍ତୁ, ପ୍ରଦର୍ଶନୀରୁ ଶିଖନ୍ତୁ ଏବଂ ଏହାର ସୁଯୋଗ ନିଅନ୍ତୁ।”
ଶ୍ରୀ ମଥୁରି ମୋହନ ରାଉତ, ଜିଲ୍ଲା ବିଜ୍ଞାନ ଅଧିକାରୀ, ଢେଙ୍କାନାଳ ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର, ଉଦ୍ବୋଧନ ଦେଇ କହିଥିଲେ, “ଏହି ଗ୍ୟାଲେରୀ କିପରି ପ୍ରତିଫଳନ, ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ଚିତ୍ର, ଭ୍ରମ, ପ୍ରତିସମତା ଏବଂ ଅସୀମ ସ୍ଥାନର ଆକର୍ଷଣୀୟ ଖେଳକୁ ସରଳ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରେ ସେ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ମାଇକ୍ରୋସ୍କୋପ୍ ରୁ, ଦର୍ପଣ ଗ୍ୟାଲେରୀ ଦର୍ଶାଏ ଯେ କିପରି ଦର୍ପଣର ତାର୍କିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଆଲୋକ ବିଜ୍ଞାନ, ପ୍ରତିଫଳନ, ପ୍ରତିସରଣ କିପରି ଏକ ସରଳ ବସ୍ତୁର ପ୍ରତିଛବିକୁ ବିକୃତ, ଲମ୍ବିତ କିମ୍ବା ସଙ୍କୁଚିତ କରିପାରିବ ଏବଂ କିଛି ଆକର୍ଷଣୀୟ ଢାଞ୍ଚା ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରାଯାଇପାରିବ। ତେଣୁ, ଯେଉଁମାନେ ଏହି ଗ୍ୟାଲେରୀକୁ ପରିଦର୍ଶନ କରିବେ ସେମାନେ ପ୍ରେରଣା ପାଇବେ। ଏହା ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ମନୋରଞ୍ଜନ ଉଭୟ ପାଇଁ ଏକ ଅନନ୍ୟ ଶିକ୍ଷାପ୍ରଦାନ ସଂସ୍ଥା ଯେଉଁଠି ପ୍ରତିଫଳନ ଏବଂ ପ୍ରତିସରଣକୁ ବୁଝିବାର ଧାରଣା ବହୁତ ସହଜ ହୋଇଥାଏ।”
ଏହି ଅବସରରେ ଦର୍ପଣ ଗ୍ୟାଲେରୀ ର ଏକ ସୂଚନା ପତ୍ରିକା (ବ୍ରୋଶର) ଅତିଥି ମାନଙ୍କ ଦ୍ବାରା ଉନ୍ମୋଚିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଦର୍ପଣ ଗ୍ୟାଲେରୀ ମଧ୍ୟରେ ଦର୍ଶକମାନେ ଦର୍ପଣ ଚକ୍ରବ୍ୟୁହ, ନିଜ ପ୍ରତିରୂପ ସହ ଭୋଜନ କରନ୍ତୁ, ଅଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରତିଛବି, ବାୟୁରେ ଭାସନ୍ତୁ, ସମସ୍ତଙ୍କ ନଜର ମୋ ଉପରେ, ଅସାମାନ୍ୟ ଚାଲି, କୋଣ ଦର୍ପଣ, ଓଲଟା ପାଲଟା, ପାର୍ଶ୍ୱ ପ୍ରତିଛବି, ମନୋରଞ୍ଜକ ଦର୍ପଣ ଇତ୍ୟାଦି ରୋମାଞ୍ଚକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁଭବ କରିପାରିବେ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଆଲୋକ, ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଓ ପ୍ରତିଛବିର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଖେଳକୁ ମନୋରଞ୍ଜକ ଓ ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟାକ୍ଷମ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପନ କରୁଅଛି। କେଉଁଠି ଆପଣ ନିଜକୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉଥିବା ପରି ଅନୁଭବ କରିବେ ତ କେଉଁଠି ଆକାଶରେ ଭାସୁଥିବା ପରି ଭ୍ରମ ସୃଷ୍ଟି ହେବ ଏବଂ ଆଉ କେଉଁଠି ଦର୍ପଣର ଅଦ୍ଭୁତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆପଣଙ୍କୁ ଚମକିତ କରିଦେବ। ଏହି ଅବସରରେ ଶିକ୍ଷକ, ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରେମୀମାନଙ୍କର ବ୍ୟାପକ ଉପସ୍ଥିତି ଦେଖାଯାଇଥିଲା।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ଢେଙ୍କାନାଳ ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ରର ଶିକ୍ଷା ସହାୟକ ଶ୍ରୀ ଶଙ୍ଖର ଗୁରୁଙ୍ଗ ପରିଚାଳନା କରିଥିଲେ ଓ ଶେଷରେ ଧନ୍ୟବାଦ ଜ୍ଞାପନ ସହ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ସମାପନ କରାଯାଇଥିଲା।
—***—
