ଆକାଶରେ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ: ଆଜି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ ‘ପ୍ଲାନେଟାରୀ ପରେଡ୍’
ଅନୁଗୋଳ/ଭୁବନେଶ୍ୱର (ଜାଗ୍ରତ ଭାରତ ନ୍ୟୂଜ): ମହାକାଶ ପ୍ରେମୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆଜି ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଦିନ। ଆଜି ସନ୍ଧ୍ୟା ଆକାଶରେ ଏକ ବିରଳ ମହାଜାଗତିକ ଘଟଣା ଘଟିବାକୁ ଯାଉଛି, ଯାହାକୁ ବିଜ୍ଞାନ ଭାଷାରେ ‘ପ୍ଲାନେଟାରୀ ପରେଡ୍’ ବା ‘ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଶୋଭାଯାତ୍ରା’ କୁହାଯାଏ। ଭାରତବାସୀ ଏହି ବିରଳ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଖାଲି ଆଖିରେ ଦେଖିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବେ।
କ’ଣ ଏହି ଗ୍ରହୀୟ ପରେଡ୍?
ଯେତେବେଳେ ସୌରମଣ୍ଡଳର ଏକାଧିକ ଗ୍ରହ ନିଜ ନିଜ କକ୍ଷପଥରେ ଘୂରିବା ସମୟରେ ପୃଥିବୀରୁ ଦେଖିଲେ ଗୋଟିଏ ସରଳ ରେଖାରେ ଥିବା ପରି ମନେହୁଅନ୍ତି, ତାହାକୁ ‘ପ୍ଲାନେଟାରୀ ଆଲାଇନମେଣ୍ଟ’ ବା ପରେଡ୍ କୁହାଯାଏ। ଆଜି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ବୁଧ, ଶୁକ୍ର, ମଙ୍ଗଳ, ବୃହସ୍ପତି ଏବଂ ଶନିଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କିଛି ଗ୍ରହଙ୍କୁ ଏକାଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ।
କେଉଁ ସମୟରେ ଦେଖିପାରିବେ?
- ସମୟ: ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତର ଠିକ୍ ପରେ ପରେ (ପ୍ରାୟ ସନ୍ଧ୍ୟା ୬ଟାରୁ ୭ଟା ମଧ୍ୟରେ) ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯିବ।
- ଦିଗ: ପଶ୍ଚିମ ଦିଗନ୍ତରେ ଶୁକ୍ର ଏବଂ ବୃହସ୍ପତି ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟ ଗ୍ରହମାନେ ସେମାନଙ୍କ ଆଖପାଖରେ ଏକ ଧାଡ଼ିରେ ରହିବେ।
- କେମିତି ଦେଖିବେ: ଏହାକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ କୌଣସି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଯନ୍ତ୍ରପାତିର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ। ଖୋଲା ଆକାଶ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣମୁକ୍ତ ପରିବେଶ ହୋଇଥିଲେ ଏହାକୁ ଖାଲି ଆଖିରେ ଦେଖିହେବ। ତେବେ ବାଇନୋକୁଲାର ବା ଟେଲିସ୍କୋପ୍ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଏହା ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
ବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମତ
ଜ୍ୟୋତିର୍ବିଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହା ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ଘଟଣା ଏବଂ ଏହାର କୌଣସି କୁପ୍ରଭାବ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ପଡ଼ିନଥାଏ। ମହାକାଶ ବିଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ରଖୁଥିବା ଛାତ୍ରଛାତ୍ରୀ ଓ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ଏକ ଶିକ୍ଷଣୀୟ ମୁହୂର୍ତ୍ତ।
ତେଣୁ ଆଜି ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ମହାଜାଗତିକ ଦୃଶ୍ୟକୁ ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ଭୁଲନ୍ତୁ ନାହିଁ।
ଏହି ବିରଳ ଗ୍ରହୀୟ ପରେଡ୍ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତର ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟର ଲୋକେ ଏହାକୁ ଦେଖିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇବେ।
ତେବେ କେଉଁଠାରେ ଏହା ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯିବ, ସେଥିପାଇଁ କିଛି ବିଶେଷ ସୂଚନା:
- ଓଡ଼ିଶା ସମେତ ପୂର୍ବ ଭାରତ: ଓଡ଼ିଶା, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ, ବିହାର ଏବଂ ଝାଡ଼ଖଣ୍ଡ ଭଳି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକରେ ଆକାଶ ଯଦି ନିର୍ମଳ ରହେ, ତେବେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତର ଠିକ୍ ପରେ ଏହା ଅତି ସୁନ୍ଦର ଦେଖାଯିବ।
- ପଶ୍ଚିମ ଓ କେନ୍ଦ୍ର ଭାରତ: ଗୁଜରାଟ, ମହାରାଷ୍ଟ୍ର, ରାଜସ୍ଥାନ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ଭଳି ରାଜ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସାମାନ୍ୟ ବିଳମ୍ବରେ ହେଉଥିବାରୁ, ସେଠାକାର ଲୋକେ ଏହାକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଅଧିକ ସମୟ ପାଇବେ।
- ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଭାରତ: ଦିଲ୍ଲୀ, ପଞ୍ଜାବଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ତାମିଲନାଡୁ ଓ କେରଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସବୁଠାରେ ଏହା ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେବ।
କେଉଁମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖିପାରିବେ?
୧. ନିର୍ମଳ ଆକାଶ: ଯେଉଁ ରାଜ୍ୟ ବା ସହରରେ ଆଜି ମେଘୁଆ ପାଗ ନଥିବ, ସେଠାକାର ଲୋକେ ଏହାକୁ ସବୁଠାରୁ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖିବେ।
୨. କମ୍ ପ୍ରଦୂଷଣ: ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ ବା ବଡ଼ ସହର (ଯେପରିକି ଭୁବନେଶ୍ୱର ବା କଟକ) ଅପେକ୍ଷା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ (ଯେପରିକି ଅନୁଗୋଳର ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ବା ଖୋଲା ପଡ଼ିଆ) ରେ ଏହି ଗ୍ରହମାନେ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯିବେ।
ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲେ: କାଶ୍ମୀରଠାରୁ କନ୍ୟାକୁମାରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାରା ଭାରତବାସୀ ଏହି ମହାଜାଗତିକ ଦୃଶ୍ୟର ସାକ୍ଷୀ ହୋଇପାରିବେ। କେବଳ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗନ୍ତରେ ଆକାଶ ପରିଷ୍କାର ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ଏହି ମହାଜାଗତିକ ଦୃଶ୍ୟ କୌଣସି ଗୋଟିଏ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟ ବା ସହରରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଏହା ସମଗ୍ର ଭାରତର ସମସ୍ତ ରାଜ୍ୟରେ ଦେଖାଯିବ। ତେବେ ଏହାକୁ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖିବା ପାଇଁ କିଛି ବିଶେଷ ଦିଗ ପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିବ:
- ସ୍ଥାନ: ଆପଣ ଓଡ଼ିଶାରେ ଥାଆନ୍ତୁ ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ରାଜ୍ୟରେ, ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆକାଶ ନିର୍ମଳ (Clear Sky) ଅଛି, ତେବେ ଆପଣ ଏହାକୁ ସହଜରେ ଦେଖିପାରିବେ।
- ଅଞ୍ଚଳ: ସହର ବା ଜନଗହଳି ଅଞ୍ଚଳ ଅପେକ୍ଷା ଗ୍ରାମାଞ୍ଚଳ ବା ଖୋଲା ପଡ଼ିଆ ଯେଉଁଠାରେ କୃତ୍ରିମ ଆଲୋକ (Light Pollution) କମ୍ ଥାଏ, ସେଠାରେ ଏହି ଗ୍ରହମାନେ ଅଧିକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେଖାଯିବେ।
- ଦିଗ: ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ପରେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗନ୍ତ (Western Horizon) ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁଲେ ଏହି ଗ୍ରହମାନଙ୍କୁ ଏକ ସରଳ ରେଖାରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିବ। ବିଶେଷ କରି ଉଚ୍ଚ କୋଠାବାଡ଼ି ନଥିବା ଖୋଲା ଜାଗାରୁ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଏ।
ଓଡ଼ିଶାର ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲା ଯଥା ଅନୁଗୋଳ, ଢେଙ୍କାନାଳ, କଟକ ଏବଂ ଭୁବନେଶ୍ୱର ପରି ଅଞ୍ଚଳରେ ଯଦି ମେଘୁଆ ପାଗ ନଥାଏ, ତେବେ ଲୋକେ ଏହାର ଭରପୂର ମଜା ନେଇପାରିବେ।
ବ୍ୟୁରୋ ରିପୋର୍ଟ, ଜାଗ୍ରତ ଭାରତ ନ୍ୟୂଜ
