ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର ପୁରାଣ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଓ ଲୋକକଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ‘ସୁନା ଶଗଡ଼’ ସମ୍ପର୍କରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ ନିମ୍ନରେ ପ୍ରଦାନ କରାଗଲା:
୧. ସୁନା ଶଗଡ଼ର ପୌରାଣିକ ଓ ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି
ଅନୁଗୋଳ ଜିଲ୍ଲାର କାଣୀହାଁ ବ୍ଲକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ହିଙ୍ଗୁଳା ମନ୍ଦିର ଓ ତାଳଚେର ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହି ସୁନା ଶଗଡ଼ର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ବେଶ୍ ପ୍ରଚଳିତ। ଲୋକଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ, ପୂର୍ବ କାଳରେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଶାସନ କରୁଥିବା ରାଜାମାନଙ୍କର ଅନେକ ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ସୁନା ଏହି ଶଗଡ଼ରେ ବୁହା ହେଉଥିଲା।
୨. ଲୋକକଥା ଓ ରହସ୍ୟ
- ଲୁକ୍କାୟିତ ସମ୍ପତ୍ତି: କୁହାଯାଏ ଯେ, ରାଜାମାନେ ଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ କିମ୍ବା ଆକ୍ରମଣର ଭୟରେ ନିଜର ମୂଲ୍ୟବାନ ସୁନା ରୂପା ସାମଗ୍ରୀକୁ ଶଗଡ଼ରେ ଲଦି ନିକଟସ୍ଥ ଜଙ୍ଗଲ କିମ୍ବା ଗଭୀର ପାହାଡ଼ୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଲୁଚାଇ ରଖିଥିଲେ। ସେହି ଶଗଡ଼ଟି ଏବେ ବି ସେହି ଅଞ୍ଚଳର କୌଣସି ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ମାଟି ତଳେ ପୋତି ହୋଇ ରହିଥିବାର ବିଶ୍ବାସ କରାଯାଏ।
- ଦେବୀ ଆଶୀର୍ବାଦ: ଏହି କାହାଣୀ ସହିତ ମା’ ହିଙ୍ଗୁଳାଙ୍କର ଗଭୀର ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ମତରେ, ଏହି ସୁନା ଶଗଡ଼ଟି ସାଧାରଣ ଧନ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଦେବୀଙ୍କର ଏକ ଅଲୌକିକ ଶକ୍ତି ସହ ଜଡ଼ିତ।
୩. ଭୌଗୋଳିକ ଅବସ୍ଥିତି
ଅନୁଗୋଳର ତାଳଚେର ଓ କାଣୀହାଁ ଅଞ୍ଚଳର ପାହାଡ଼ିଆ ଭୂମି ଏବଂ ସିମିଳିପାଳ ସଂଲଗ୍ନ ଜଙ୍ଗଲୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଏହି ସୁନା ଶଗଡ଼ର ସନ୍ଧାନ ସ୍ଥଳ ବୋଲି ଅନେକ ବୟସ୍କ ବ୍ୟକ୍ତି ମତ ଦିଅନ୍ତି। ତେବେ ଏହା କୌଣସି ପ୍ରମାଣିତ ଐତିହାସିକ ତଥ୍ୟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଲୋକକଥା।
୪. ବର୍ତ୍ତମାନର ସ୍ଥିତି
- ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ: ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହି କାହାଣୀ ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏକ ରହସ୍ୟମୟ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଆକର୍ଷଣ ପାଲଟିଛି। ଅନେକ ଗବେଷକ ଓ ଇତିହାସ ପ୍ରେମୀ ଏହି କାହାଣୀ ପଛର ସତ୍ୟତା ଖୋଜିବା ପାଇଁ ତାଳଚେର ଅଞ୍ଚଳର ପ୍ରାଚୀନ ଗଡ଼ଖାଇ ଓ ଗୁମ୍ଫାଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିଥାନ୍ତି।
- ଗବେଷଣାର ଅଭାବ: ଏହି ବିଷୟରେ କୌଣସି ସରକାରୀ ପ୍ରତ୍ନତାତ୍ତ୍ୱିକ ସର୍ଭେ ହୋଇନାହିଁ, ତେଣୁ ଏହା ଏବେ ବି କେବଳ ଲୋକମୁଖରେ ଶୁଣାଯାଉଥିବା ଏକ କାହାଣୀ ହୋଇ ରହିଛି।
ଅନ୍ୟ ପକ୍ଷରେ – ଅନୁଗୋଳ ଓ ତାଳଚେର ଅଞ୍ଚଳର ଏହି ସୁନା ଶଗଡ଼ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କିମ୍ବଦନ୍ତୀରେ ପାଣ୍ଡବ ଓ କୁନ୍ତୀଙ୍କ ସମ୍ପୃକ୍ତି ରହିଛି ବୋଲି ବହୁ ପୁରାତନ ଲୋକକଥାରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ସ୍ଥାନୀୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହାକୁ ‘ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସୁନା ଶଗଡ଼’ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
ଏହି ଲୋକକଥାରେ କୁନ୍ତୀ ଓ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଭୂମିକା ସମ୍ପର୍କିତ ମୁଖ୍ୟ ତଥ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ହେଲା:
୧. ବନବାସ କାଳର କିମ୍ବଦନ୍ତୀ
ଲୋକଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ନିଜର ଦୀର୍ଘ ବନବାସ କିମ୍ବା ଅଜ୍ଞାତ ବାସ ସମୟରେ ଓଡ଼ିଶାର ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ଦେଇ ଗତି କରିଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମାତା କୁନ୍ତୀ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ। ଯାତ୍ରା ସମୟରେ ସେମାନଙ୍କର ବହୁମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପତ୍ତି ଓ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଏକ ବିଶାଳ ଶଗଡ଼ରେ ବୁହା ହେଉଥିଲା।
୨. ରହସ୍ୟମୟ ଲୁକ୍କାୟିତ ଶଗଡ଼
କାହାଣୀ ଅନୁଯାୟୀ, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଆକ୍ରମଣରୁ ରକ୍ଷା ପାଇବା ପାଇଁ ବା କୌଣସି ଦୈବୀ କାରଣରୁ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏହି ଶଗଡ଼ଟିକୁ ଏକ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ଛାଡ଼ି ଯାଇଥିଲେ। କୁହାଯାଏ ଯେ, ସେହି ଶଗଡ଼ଟି ସୁନାରେ ନିର୍ମିତ କିମ୍ବା ସୁନାରେ ଭର୍ତ୍ତି ହୋଇଥିଲା। ସମୟକ୍ରମେ ତାହା ମାଟିତଳେ ଦବି ଯାଇଛି।
୩. ଧର୍ମଗଡ଼ ଓ ଅନୁଗୋଳର ସମ୍ପର୍କ
ଅନୁଗୋଳର କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ଏବେବି ଏପରି କିଛି ଗୁମ୍ଫା ଓ ପାହାଡ଼ିଆ ସ୍ଥାନ ଅଛି ଯାହାକୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକେ ‘ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଗୁମ୍ଫା’ ବା ‘ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ’ ବୋଲି କହିଥାନ୍ତି। ଏହି ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକ ନିକଟରେ ସୁନା ଶଗଡ଼ ପୋତି ହୋଇ ରହିଥିବାର ବିଶ୍ବାସ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ଏବେ ବି ଜୀବନ୍ତ ଅଛି।
୪. ଭକ୍ତି ଓ ବିଶ୍ୱାସ
ଓଡ଼ିଶାର ଅନେକ ଅଞ୍ଚଳରେ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ସମ୍ପର୍କିତ କିମ୍ବଦନ୍ତୀ ରହିଛି। ଅନୁଗୋଳର ଏହି କାହାଣୀ ସେହି ପରମ୍ପରାର ଏକ ଅଂଶ। ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସରେ, ଏହି ଶଗଡ଼ଟି କେବଳ ଧନ ନୁହେଁ, ବରଂ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ତ୍ୟାଗ ଓ ଦୈବୀ ଶକ୍ତିର ପ୍ରତୀକ।
ସଂକ୍ଷେପରେ କହିଲେ:
ଏହି ସୁନା ଶଗଡ଼ କଥାଟି ମହାଭାରତର ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ଅଜ୍ଞାତବାସ ଓ ବନବାସ ସମୟର ସ୍ମୃତି ସହିତ ଓତପ୍ରୋତ ଭାବେ ଜଡ଼ିତ। ତେବେ ଐତିହାସିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହାକୁ ମହାଭାରତର ଘଟଣାବଳୀ ସହ ସିଧାସଳଖ ଯୋଡ଼ିବା ପାଇଁ କୌଣସି ପ୍ରାମାଣିକ ଆଧାର ନାହିଁ, ଏହା କେବଳ ସେହି ଅଞ୍ଚଳର ଏକ ପାରମ୍ପରିକ ଜନଶ୍ରୁତି ମାତ୍ର।
ସୂଚନା: ଏହି ତଥ୍ୟଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଲୋକଶ୍ରୁତି ଓ ଅଞ୍ଚଳର ପାରମ୍ପରିକ କାହାଣୀ ଉପରେ ଆଧାରିତ। ଏହାର କୌଣସି ବୈଜ୍ଞାନିକ କିମ୍ବା ଲିଖିତ ଐତିହାସିକ ପ୍ରମାଣ ଏଯାବତ୍ ମିଳିନାହିଁ।
