ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଆୟୁଷ କେତେ? ପୃଥିବୀର ଉତ୍ପତ୍ତି କେବେ? ବିଜ୍ଞାନ ଓ ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ର କ’ଣ କହେ?
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ସୂର୍ଯ୍ୟ, ପୃଥିବୀ ଏବଂ ସୃଷ୍ଟିର ଉତ୍ପତ୍ତିକୁ ନେଇ ମଣିଷର କୌତୁହଳ ପ୍ରାଚୀନ କାଳରୁ ରହିଆସିଛି। ଆଧୁନିକ ବିଜ୍ଞାନ ଏହାର ଉତ୍ତର ଗବେଷଣା ଓ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଆଧାରରେ ଦେଇଥିବାବେଳେ, ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥରେ ସୃଷ୍ଟି ଓ କାଳଚକ୍ରକୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଓ ଦାର୍ଶନିକ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି।
ବିଜ୍ଞାନ କ’ଣ କହେ?
ବିଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ବୟସ ପ୍ରାୟ ୪.୬ ଅରବ (୪୬୦ କୋଟି) ବର୍ଷ। ଏହା ଆହୁରି ପ୍ରାୟ ୫ ଅରବ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳିବ। ତା’ପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଏକ ରେଡ୍ ଜାଏଣ୍ଟ (Red Giant) ଅବସ୍ଥାକୁ ଯିବ ଏବଂ ଶେଷରେ ହ୍ୱାଇଟ୍ ଡ୍ୱାର୍ଫ (White Dwarf) ରୂପେ ପରିଣତ ହେବ।
ପୃଥିବୀର ବୟସ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୪.୫୪ ଅରବ ବର୍ଷ ବୋଲି ବିଜ୍ଞାନ କହେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀ ପ୍ରାୟ ଏକେ ସମୟରେ ଗ୍ୟାସ ଓ ଧୂଳିକଣାର ବିଶାଳ ମେଘରୁ ଗଠିତ ହୋଇଥିଲେ।
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ସୃଷ୍ଟିର କାଳଚକ୍ର
ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ସମୟକୁ ଚାରିଟି ଯୁଗରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି—
- ସତ୍ୟଯୁଗ – ୧୭,୨୮,୦୦୦ ବର୍ଷ
- ତ୍ରେତାଯୁଗ – ୧୨,୯୬,୦୦୦ ବର୍ଷ
- ଦ୍ୱାପରଯୁଗ – ୮,୬୪,୦୦୦ ବର୍ଷ
- କଳିଯୁଗ – ୪,୩୨,୦୦୦ ବର୍ଷ
ଏହି ଚାରି ଯୁଗକୁ ମିଶାଇ ଏକ ମହାଯୁଗ, ଯାହାର ମୋଟ ସମୟ ୪୩.୨ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ।
ହିନ୍ଦୁ ପୁରାଣ ଅନୁସାରେ ୧,୦୦୦ ମହାଯୁଗ = ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଗୋଟିଏ ଦିନ, ଯାହା ୪.୩୨ ଅରବ ବର୍ଷ ସମାନ। ସେତିକି ସମୟର ଗୋଟିଏ ରାତି ମଧ୍ୟ ଥାଏ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ୧୦୦ ବର୍ଷ ପରେ ମହାପ୍ରଳୟ ହୁଏ ବୋଲି ପୁରାଣରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅଛି।
ପୃଥିବୀ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟର ସମ୍ପର୍କ
ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ ପୃଥିବୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମାଧ୍ୟାକର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ଯୋଗୁଁ ପ୍ରାୟ ୪.୫୪ ଅରବ ବର୍ଷ ଧରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରୁଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିନା ପୃଥିବୀରେ ଜୀବନ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, କାରଣ ସୂର୍ଯ୍ୟ ହିଁ ଆଲୋକ, ଉତ୍ତାପ ଓ ଶକ୍ତିର ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ।
ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ
ବିଜ୍ଞାନ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ, ପରୀକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରମାଣ ଉପରେ ଆଧାରିତ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀର ବୟସ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ର ସୃଷ୍ଟିକୁ ଏକ ଚକ୍ରାକାର ଓ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରେ। ତେଣୁ ଉଭୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଭିନ୍ନ ପରମ୍ପରା ଓ ପଦ୍ଧତିର ଅଂଶ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିର ରହସ୍ୟକୁ ବୁଝିବାର ନିଜସ୍ୱ ପ୍ରୟାସ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ପୃଥିବୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଆହୁରି କିଛି ରୋଚକ ତଥ୍ୟ
୧. ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆକାର କେତେ?
ସୂର୍ଯ୍ୟର ବ୍ୟାସ ପ୍ରାୟ ୧୩.୯ ଲକ୍ଷ କିଲୋମିଟର। ଏହାର ଭିତରେ ପ୍ରାୟ ୧୩ ଲକ୍ଷ ପୃଥିବୀ ସ୍ଥାନ ପାଇପାରିବ।
୨. ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ପୃଥିବୀକୁ କେତେ ସମୟରେ ପହଞ୍ଚେ?
ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆଲୋକ ପୃଥିବୀକୁ ଆସିବା ପାଇଁ ପ୍ରାୟ ୮ ମିନିଟ୍ ୨୦ ସେକେଣ୍ଡ ସମୟ ଲାଗେ।
୩. ପୃଥିବୀ ସୂର୍ଯ୍ୟଠାରୁ କେତେ ଦୂର?
ପୃଥିବୀ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟର ସରାସରି ଦୂରତା ପ୍ରାୟ ୧୫ କୋଟି କିଲୋମିଟର।
୪. ସୂର୍ଯ୍ୟର ତାପମାତ୍ରା କେତେ?
ସୂର୍ଯ୍ୟର ପୃଷ୍ଠଭାଗର ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ ୫,୫୦୦° ସେଲସିଅସ୍, ଯେତେବେଳେ ଏହାର କେନ୍ଦ୍ରଭାଗର ତାପମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ ୧.୫ କୋଟି° ସେଲସିଅସ୍।
୫. ସୂର୍ଯ୍ୟ କିପରି ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ କରେ?
ସୂର୍ଯ୍ୟର କେନ୍ଦ୍ରରେ ନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର ଫ୍ୟୁଜନ୍ (Nuclear Fusion) ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ୍ ହିଲିୟମ୍ରେ ପରିଣତ ହୁଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାରୁ ବିପୁଳ ଆଲୋକ ଓ ଉତ୍ତାପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
୬. କଳିଯୁଗର କେତେ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା?
ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ କଳିଯୁଗର ଆରମ୍ଭ ଖ୍ରୀଷ୍ଟପୂର୍ବ ୩୧୦୨ ମସିହାରେ ହୋଇଥିଲା। ସେହି ଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରାୟ ୫,୧୦୦ରୁ ଅଧିକ ବର୍ଷ ବିତିଯାଇଛି ଏବଂ କଳିଯୁଗର ଅଧିକାଂଶ ସମୟ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାକି ଅଛି।
୭. ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ସ୍ଥାନ
ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେବତା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଋଗ୍ବେଦ, ଯଜୁର୍ବେଦ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗ୍ରନ୍ଥରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି। ଛଠ ପୂଜା, ରଥ ସପ୍ତମୀ ଏବଂ ମକର ସଂକ୍ରାନ୍ତି ଭଳି ପର୍ବରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପାସନାର ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ରହିଛି।
୮. ବିଜ୍ଞାନ ଓ ଧର୍ମ – ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ
ବିଜ୍ଞାନ ପରୀକ୍ଷଣ, ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣ ଓ ପ୍ରମାଣ ଆଧାରରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡକୁ ବୁଝିବାର ଚେଷ୍ଟା କରେ। ହିନ୍ଦୁ ଶାସ୍ତ୍ର ସୃଷ୍ଟିକୁ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଏବଂ ଦାର୍ଶନିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରେ। ତେଣୁ ଉଭୟଙ୍କୁ ନିଜ ନିଜ ପରିପ୍ରେକ୍ଷ୍ୟରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ରୋଚକ ତଥ୍ୟ:
ଯଦି ସୂର୍ଯ୍ୟ ହଠାତ୍ ଆଲୋକ ଦେବା ବନ୍ଦ କରିଦିଏ, ତେବେ ପୃଥିବୀରେ ଥିବା ଲୋକମାନେ ତାହାକୁ ସଙ୍ଗେସଙ୍ଗେ ନୁହେଁ, ବରଂ ୮ ମିନିଟ୍ ୨୦ ସେକେଣ୍ଡ ପରେ ଜାଣିପାରିବେ, କାରଣ ସେତିକି ସମୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶେଷ ଆଲୋକ ପୃଥିବୀକୁ ପହଞ୍ଚେ।



