ଭ୍ରାମକ ମୋବାଇଲ ଆପ୍ ବିରୋଧରେ କେନ୍ଦ୍ରର ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ; ବ୍ଲକ୍ ହେଲା ୩୭୧୮ ଆପ୍
ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୧୧/୮: ଅନଲାଇନ୍ ଠକେଇ ଓ ଭ୍ରାମକ ମୋବାଇଲ ଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ହେଉଥିବା ସାଇବର ଅପରାଧକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକାଧିକ ସ୍ତରରେ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି। ଗୃହ ରାଜ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ବନ୍ଦୀ ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ଲୋକସଭାରେ ଲିଖିତ ଉତ୍ତରରେ ସରକାରଙ୍କ ବିଭିନ୍ନ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ ସମ୍ପର୍କରେ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।
୩୭୧୮ ମୋବାଇଲ ଆପ୍ ଉପରେ ଲାଗିଲା ରୋକ
ସାଇବର ଅପରାଧ ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅଧୀନରେ ଭାରତୀୟ ସାଇବର ଅପରାଧ ସମନ୍ୱୟ କେନ୍ଦ୍ର (I4C) କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଏହା ଅଧୀନରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଜାତୀୟ ସାଇବର ଅପରାଧ ରିପୋର୍ଟିଂ ପୋର୍ଟାଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଲୋକେ ସାଇବର ଅପରାଧ ସମ୍ପର୍କିତ ଅଭିଯୋଗ କରିପାରୁଛନ୍ତି।
ସରକାରଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ୩୦ ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ଠକେଇ ଋଣ ଆପ୍ ସମେତ ମୋଟ ୩୭୧୮ଟି ମୋବାଇଲ ଆପ୍ ବ୍ଲକ୍ କରାଯାଇଛି।
ଠକେଇ ଟଙ୍କା ରୋକିବାକୁ ତ୍ୱରିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା
ଆର୍ଥିକ ସାଇବର ଠକେଇର ତୁରନ୍ତ ରିପୋର୍ଟିଂ ଓ ଠକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଟଙ୍କା ହେରଫେର ରୋକିବା ପାଇଁ Citizen Financial Cyber Fraud Reporting and Management System (CFCFRMS) କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି।
୩୦ ଜୁନ୍ ୨୦୨୬ ସୁଦ୍ଧା ୩୨.୮୦ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଅଭିଯୋଗ ମିଳିଥିବା ବେଳେ ୧୧,୧୫୮ କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ଆର୍ଥିକ ରାଶି ସୁରକ୍ଷିତ କରାଯାଇଥିବା ସରକାର କହିଛି।
୧୫.୭୫ ଲକ୍ଷ ସିମ୍, ୫.୭୭ ଲକ୍ଷ IMEI ବ୍ଲକ୍
ସାଇବର ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବା ସହିତ ସେମାନଙ୍କ ନେଟୱର୍କ ଉପରେ ରୋକ ଲଗାଇବାକୁ ମଧ୍ୟ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି। ଉପଲବ୍ଧ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ୧୫.୭୫ ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ସିମ୍ କାର୍ଡ ଏବଂ ୫.୭୭ ଲକ୍ଷ IMEI ନମ୍ବର ବ୍ଲକ୍ କରାଯାଇଛି।
ବ୍ୟାଙ୍କ ଓ ଆର୍ଥିକ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସହ ସମନ୍ୱୟ କରି ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ପରିଚୟକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଉଛି। ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଫଳରେ ୨୫,୬୯୮ କୋଟି ଟଙ୍କାର କାରବାରକୁ ବାରଣ କରାଯାଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।
ଅଭିଯୋଗର ସମାଧାନ ପାଇଁ ନୂଆ ବ୍ୟବସ୍ଥା
ସାଇବର ଠକେଇ ଅଭିଯୋଗର ଦ୍ରୁତ ସମାଧାନ ଓ ଠକେଇ ଟଙ୍କା ପୀଡ଼ିତଙ୍କୁ ଫେରାଇବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଅଧିକ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିବାକୁ ଗୃହ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଏକ ବ୍ୟାପକ Standard Operating Procedure (SOP) ଜାରି କରିଛି। ଏହା ଅଧୀନରେ ବ୍ୟାଙ୍କ ସମନ୍ୱୟ, ଅଭିଯୋଗ ନିରାକରଣ, ଖାତାରେ ଅସ୍ଥାୟୀ ରୋକ ଓ ଠକେଇ ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ ଭଳି ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ମାନକୀକରଣ କରାଯାଇଛି।
ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ରୁ ଟଙ୍କା ଫେରସ୍ତ ଓ ବ୍ୟାଙ୍କ ଖାତା ଫ୍ରିଜ୍ ସମ୍ପର୍କିତ ଅଭିଯୋଗର ତ୍ୱରିତ ସମାଧାନ ପାଇଁ ନୂଆ ମଡ୍ୟୁଲ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
ସାଇବର ସଚେତନତା ଉପରେ ଜୋର
ସାଇବର ଠକେଇରୁ ଲୋକଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବାକୁ କଲର ଟ୍ୟୁନ୍, SMS, ଟେଲିଭିଜନ, ରେଡିଓ, ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ, ସ୍କୁଲ ଅଭିଯାନ ଓ ସିନେମା ହଲ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ବ୍ୟାପକ ସଚେତନତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଚାଲିଛି। CyberDost ମାଧ୍ୟମରେ ମଧ୍ୟ ନିୟମିତ ଭାବେ ସାଇବର ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କିତ ସୂଚନା ଦିଆଯାଉଛି।
ସରକାରଙ୍କ ଏହି ପଦକ୍ଷେପର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ସାଇବର ଠକେଇକୁ ରୋକିବା, ଠକଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ନେଟୱର୍କକୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ଏବଂ ପୀଡ଼ିତଙ୍କ ଟଙ୍କା ଯଥାଶୀଘ୍ର ଫେରାଇବା।
